WETENSCHAPPELIJKE BRON
Onderwerp: Pedagogische kwaliteit | Publicatiedatum: 2021

Kern

In dit artikel wordt het concept risico bij het spelen van kinderen benaderd als een complex fenomeen dat discussie en een bredere benadering behoeft dan tot nu toe in de literatuur. ‘Voordelig’ (positief) risico betreft hierbij het aangaan van ervaringen die een persoon buiten zijn of haar comfortzone brengen en die positief bijdragen aan ontwikkeling en welbevinden. De auteurs bespreken dat risicovol spelen momenteel beperkt wordt tot een ervaring voor kinderen binnen het spelen, in de buitenomgeving en als fysieke activiteit. Zij bespreken deze vier elementen en beargumenteren dat een holistische benadering binnen de kinderopvang een bredere kijk op ‘risico’ nodig heeft. Een risico-rijk curriculum gaat volgens hen over onzekerheid en exploratie zowel binnen als buiten; naast fysieke risico’s ook sociale, emotionele en cognitieve; niet alleen tijdens spel, maar in de gehele vrije tijd; en zowel voor kinderen als voor pedagogisch professionals zelf.

In dit conceptuele artikel verkennen de auteurs de huidige discussie over risico voor jonge kinderen en hoe dit speelt binnen de kinderopvang, aan de hand van algemene en specifieke literatuur. De dominante benadering van risico’s aangaan in de onderzoeksliteratuur is als ‘risky play’, risicovol spelen. Dit terwijl dit maar één aspect is van het omgaan met positieve risico’s in de kinderopvang. Positieve, voordelige risico’s zijn hierbij het aangaan van ervaringen die een persoon buiten zijn/haar comfortzone brengen en die positief bijdragen aan ontwikkeling en welbevinden. Dat is dus breder dan enkel risicovol spelen. Daarnaast lijkt het logisch dat ook professionals positieve risico’s kunnen en zouden moeten aangaan, gezien de voordelen die het oplevert.

Risico is een complex begrip en onderdeel van veel aspecten van het leven. Het wordt zowel positief als negatief of als een mix van beide gezien, wat al aangeeft dat het een subjectief begrip is. Risico is ook geen feit, maar gebaseerd op individuele risicoperceptie waarbij wordt afgewogen hoe groot de kans is dat iets gebeurt ten opzichte van hoe wij staan tegenover de consequenties hiervan. Dit wordt beïnvloed door factoren als ervaring, kennis, cultuur, leeftijd en persoonlijkheid en kan veranderen in verschillende contexten en in de tijd. In dit artikel wordt risico beschouwd als een weloverwogen handeling van risico opzoeken, ingegeven door de verwachting van een positieve ervaring.

Risico in relatie tot kinderen geeft een extra moeilijkheid aan de discussie omdat wij als opvoeders verschillende ideeën hierover kunnen hebben, tussen overbescherming en loslaten. De beschermende houding overheerst in de kinderopvang, waar ‘zo veilig als mogelijk’ wordt gehanteerd, dat door protocollen en veiligheidsregels wordt ondersteund. Echter, de laatste jaren is er internationaal meer aandacht in beleidsstukken voor het belang van risico’s nemen, hoewel dat niet betekent dat professionals ook weten hoe dit in praktijk te brengen en kinderen hierin te stimuleren en ondersteunen.

De auteurs zien drie beperkingen van de huidige benadering van risico als zijnde ervaringen van kinderen binnen het spelen, in de buitenomgeving en als fysieke activiteit. Kinderen kunnen ook risico’s ervaren die niet in het speeldomein liggen, zoals tijdens ‘werken’( bijvoorbeeld schoonmaken), koken of reizen naar een excursie, of bijvoorbeeld de ervaringen van een eerste dag op de opvang. Ook is het zo dat niet alleen kinderen tijdens het spelen risico’s aangaan, maar dat ook professionele begeleiders elke dag weer risico’s aangaan als zij kinderen van anderen begeleiden, met name tijdens het risicovol spelen. Het meeste onderzoek is gericht op risicovol buitenspelen, terwijl de binnenruimte hier ook mogelijkheden voor biedt, zeker bij jonge kinderen. Tot slot kan risico aangaan naast een lichamelijke activiteit, ook plaatsvinden op sociaal, emotioneel of cognitief terrein, zoals elkaar plagen, het aantrekken van prinsessenkleren door een jongen of een mening verkondigen anders dan de groep.

De auteurs stellen voor risico breder te hanteren, een nieuwe definitie van risicovol spelen kan zijn: spelen dat onzekerheid en exploratie met zich mee brengt – lichamelijk, emotioneel, ruimtelijk, sensorisch – dat kan leiden tot positieve of negatieve consequenties. Het is nodig om een ‘risicorijk’ curriculum te hebben waarin zowel kinderen als professionals risico’s kunnen nemen en worden aangemoedigd nieuwe dingen te doen op onbekende terreinen. De brede benadering van risico wordt al beschreven in vele beleidsstukken en curricula in vele landen, als een holistische benadering van het jonge kind in de kinderopvang. Nieuw onderzoek zou zich moeten richten op het beter begrijpen van de brede risico’s in de praktijk van de kinderopvang. 

Cooke, M., Wong, S., & Press, F. (2021). Towards a re-conceptualisation of risk in early childhood education. Contemporary Issues in Early Childhood, 22(1), 5-19.

Vrij downloaden: https://e-space.mmu.ac.uk/623620/1/Towards%20a%20re-conceptualisation%20of%20risk%20in%20early%20childhood.pdf

Bron
Originele titel: Towards a re-conceptualisation of risk in early childhood education
Auteur: Mandy Cooke, Sandie Wong en Frances Press
Publicatiedatum bron: 2019
Zoeken via kernwoorden

Kwaliteit van de babyopvang in Nederland: Gecombineerde metingen 2017-2019
Pauline Slot, IJsbrand Jepma, Paulien Muller, Bodine Romijn, Celeste Bekkering en Paul Leseman | 2020

Child Care Quality in The Netherlands Over the Years: A Closer Look
Katrien O. W. Helmerhorst, J. Marianne A. Riksen-Walraven, Mirjam J. J. M. Gevers Deynoot-Schaub, Louis W. C. Tavecchio en Ruben G. Fukkink | 2015

The impact of childcare-group situational age composition on caregiver-child interactions
Tatiana Diebold & Sonja Perren | 2020

Effects of the Caregiver Interaction Profile Training on Caregiver–Child Interactions in Dutch Child Care Centers: A Randomized Controlled Trial
Katrien O. W. Helmerhorst, J. Marianne A. Riksen-Walraven, Ruben G. Fukkink, Louis W. C. Tavecchio, Mirjam J. J. M. Gevers Deynoot-Schaub | 2017

Chillen, skaten, gamen. Opvattingen over kwalitatief goede buitenschoolse opvang in Nederland.
Marianne Boogaard, Ruben Fukkink en Charles Felix | 2008

Schoolkinderen en hun opvang. Wat leren ze ons over kwaliteit?
Brecht Peleman, Caroline Boudry, Lieve Bradt, Tineke Van de Walle en Michel Vandenbroeck | 2014

Pedagogical quality of after-school care: Relaxation and/or enrichment?
Ruben Fukkink en Marianne Boogaard | 2020

Grip op pedagogische kwaliteit
Annette Wiesman | 2018

Measuring interaction skills of caregivers in child care centers: Development and validation of the Caregiver Interaction Profile Scales
Katrien Helmerhorst, Marianne Riksen-Walraven, Harriet Vermeer, Ruben Fukkink en Louis Tavecchio | 2014

“Kijk eens wat ik kan!” Sociale praktijken in de interactie tussen kinderen van 4 tot 8 jaar in de buitenschoolse opvang
Nynke van der Schaaf | 2016

How to Play without Toys? A Playwork Experimentation in Paris
Baptiste Besse-Patin | 2018

Pedagogical quality of after-school care: Relaxation and/or enrichment?
Ruben Fukkink en Marianne Boogaard | 2020

Autonomy, Fairness and Active Relationships: Children’s Experiences of Well-being in Childcare
Emma Cooke, Michelle Brady, Cheryll Alipio en Kay Cook | 2019

Pedagogical tact. Knowing what to do when you don’t know what to do
Max van Manen | 2014/2015

A professionalisation programme towards children’s risk-taking in play in childcare contexts: moral friction on developing attitudes and collegial expectations
Martin van Rooijen en Gaby Jacobs | 2019

Tijd voor pedagogiek: Over de pedagogische paragraaf in onderwijs, opleiding en vorming
Gert Biesta | 2015

The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior
Edward L. Deci en Richard M. Ryan | 2000

Executive functioning and school adjustment: The mediational role of pre-kindergarten learning-related behaviors
Tyler R. Sasser, Karen L. Bierman en Brenda Heinrichs | 2015

Activity settings and daily routines in preschool classrooms: Diverse experiences in early learning settings for low-income children
Allison Sidle Fuligni, Carollee Howes, Yiching Huang, Sandra Soliday Hong en Sandraluz Lara-Cinisomo | 2012

Activity settings in toddler classrooms and quality of group and individual interactions
Carolina Guedes, Joana Cadima, Teresa Aguiar, Cecília Aguiar en Clara Barata | 2020

From External Regulation to Self-Regulation: Early Parenting Precursors of Young Children's Executive Functioning
Annie Bernier, Stephanie M. Carlson en Natasha Whipple | 2011

De 1e 1000 dagen: het versterken van de vroege ontwikkeling. Een literatuurverkenning ten behoeve van gemeenten
Symone Detmar en Marianne de Wolff | 2019

How to support toddlers’ autonomy: A qualitative study with child care educators
Marilena Côté-Lecaldare, Mireille Joussemet en Sarah Dufour | 2016

Proefschrift: Exploring childcare spaces. Young children’s exploration of the indoor play space in center-based childcare
Ine van Liempd | 2018

General comment No. 17 on the right of the child to rest, leisure, play, recreational activities, cultural life and the arts
UN Committee on the Rights of the Child | 2013

Ontwikkelingen in de kwaliteit van de Nederlandse kinderdagopvang, peuteropvang, buitenschoolse opvang en gastouderopvang op basis van de gecombineerde metingen 2017 -2019
Pauline Slot, IJsbrand Jepma, Paulien Muller, Bodine Romijn, Celeste Bekkering en Paul Leseman | 2019

Overview of European ECEC curricula and curriculum template
Kathy Sylva, Katharina Ereky-Stevens en Ana-Maria Aricescu | 2015

European Framework of Quality and Wellbeing Indicators
Thomas Moser, Paul Leseman, Edward Melhuish, Martine Broekhuizen en Pauline Slot | 2017

Welbevinden en betrokkenheid als toetsstenen voor kwaliteit in de kinderopvang. Implicaties voor het monitoren van kwaliteit
Ferre Laevers | 2016

Child care quality in the Netherlands: From quality assessment to intervention (proefschrift)
Katrien Helmerhorst | 2014

Early childhood education and care in the Netherlands. Quality, curriculum, and relations with child development
Pauline Slot | 2014

Kwaliteit van babyopvang. Een literatuurstudie
Harriet Vermeer & Marleen Groeneveld | 2017

Pedagogische kwaliteit in de kinderopvang: Doelstellingen en kwaliteitscriteria
Marianne Riksen-Walraven | 2004

Tijd voor kwaliteit in de kinderopvang
Marianne Riksen-Walraven | 2000

Expertisecentrum Kinderopvang werkt samen met de sector in het belang van het zich ontwikkelende kind.

Dus doe mee en investeer mee!

Voor de brede ontwikkeling
van kind én branche

JA, ik doe mee! meer info over het investeren

investeren in kinderopvang