De telefoon als hulpmiddel in plaats van hoofdrolspeler
Bij de Toptieners hebben we een flinke omslag gemaakt in hoe we onze middagen doorbrengen. Waar mobiele telefoons voorheen vaak recreatief werden gebruikt (iedereen op zijn eigen 'digitale eilandje' bij binnenkomst), zijn we overgestapt naar volledig functioneel gebruik. De telefoon is nu een hulpmiddel in plaats van de hoofdrolspeler.
Een andere rol voor schermpjes
De motivatie om anders om te gaan met mobiele telefoons en multimedia, kwam voort uit actuele ontwikkelingen en de zorg die werd uitgesproken door diverse experts over wat de invloed is op de ontwikkeling van het tienerbrein. Na een gezonde dosis boeken en podcasts te hebben geraadpleegd, wilden wij voor onze tieners iets anders.
De telefoon helemaal wegnemen kan niet, maar de rol die een mobiel vervult kan wel worden omgebogen. Denk hierbij aan muziek aanzetten, een recept opzoeken of hulp vinden bij het bedenken van een gaaf avontuur.
De kracht van interactieve spellen in de praktijk
Een cruciaal onderdeel van deze verandering is onze focus op spellen die uitnodigen tot actie en gesprek. Een prachtig voorbeeld hiervan is de populariteit van Dungeons & Dragons. In plaats van passief naar een scherm te staren, stappen de tieners nu in een wereld waar ze samenwerken om complexe problemen op te lossen, hun creativiteit de vrije loop laten in een rollenspel en voortdurend met elkaar in dialoog zijn om het verhaal vorm te geven.
Dungeons & Dragons was een bewuste keuze. Het is een interactieve vorm van een verhaal beleven, waar jij als speler samen met andere luisteraars invloed hebt op hoe het verhaal verloopt dat de spelleider vertelt. Deze wereld betreed jij niet zelf, maar in de vorm van jouw eigen bedachte karakter. Het lot, plot en jouw eigen fantasie zijn hier in bepalende factoren.
Ook kunnen er veel randactiviteiten aan worden gehangen. Denk hierbij aan verschillende speelvormen ontwikkelen, het maken van een aanvullende speelvorm ‘de arena’, het printen en schilderen van decorstukken en minifiguren. Niet iedere tiener speelt zelf Dungeons & Dragons, maar vrijwel alle tieners doen er iets mee bij ons op de groep.
Dungeons & Dragons is zeker niet het enige wat wij doen, maar wel een mooi voorbeeld om als tool te gebruiken.
Een merkbare verandering
De verschuiving van digitaal entertainment naar interactieve spellen heeft de sfeer op de groep compleet veranderd. Bij binnenkomst is er direct contact. De tieners begroeten elkaar en ons weer écht, omdat ze niet direct worden opgezogen door hun telefoon. Ook is de 'opstarttijd' verdwenen. Zodra de tassen in de hoek staan, beginnen de eerste discussies over de volgende quest of wordt het bordspel al klaargezet. Tot slot is er meer interactie met ons, de pedagogisch professionals. We doen mee, faciliteren de spellen en staan weer echt in contact met wat er in de groep leeft.
Voorheen beleefden de tieners na hun ‘mobielmomentje’ een soort ‘vertraging’ om te bedenken wat ze gingen doen. Het overzicht van wat al gaande was ontbrak, want die aandacht werd opgeslokt door hun telefoon. Nu dit is weggevallen, bedenken ze vaak al onderweg naar de groep wat ze gaan doen. Wij zorgen er als leiding voor dat er altijd al iets aan de gang is, een spel binnen of buiten, koken, haken. Er is altijd iets te doen. En heb je geen behoefte om iets te ondernemen, dan hoeft dit ook niet. Dan is dat blijkbaar wat je op dat moment nodig hebt.
Door de telefoon een functie te geven en in te zetten op spellen als Dungeons & Dragons, zien we dat de tieners weer echt 'aan' gaan. De groep is levendiger, socialer en de onderlinge banden worden sterker dan ooit. De telefoon is nu een hulpmiddel voor informatie, maar de echte magie gebeurt aan de tafel, tussen de tieners zelf!
Ouders enthousiast én opgelucht
We hebben de ouders hierbij betrokken met een bericht met daarin onze motivatie om deze verandering in te voeren. Ook hebben we hen gevraagd om voortaan ons te bellen, in plaats van hun kinderen zelf. De ouders reageerden hier positief op. Er waren zelfs ouders die opgelucht waren!
